Làng Thạch Xá lúc sớm, khói bếp vương trên những mái ngói dưới chân núi Thầy

Câu chuyện chè lam

Từ món ăn đường xa đến phong bánh trên bàn bạn

Chè lam sinh ra ở xứ Đoài từ rất lâu trước khi có Lam Kể. Đây là hành trình ngắn của một thức quà dân dã, và cách một gia đình ở Thạch Xá giữ nó từ năm 1912.

Điều chúng tôi tin

Chúng tôi không làm nhiều. Chúng tôi làm kỹ.

  • Mỗi ngày chỉ vài mẻ

    Đủ để người thợ canh từng ngọn lửa.

  • Nghe nếp nổ, nếm mật

    Làm bằng tai và vị giác, nếm mật trước khi gói.

  • Chỉ bốn nguyên liệu

    Nên không có gì để giấu.

Lời của Lam Kể

DÒNG THỜI GIAN

Nghề chè lam đã đi qua những gì

Từ món ăn đường xa của người đi bộ hàng ngày trời, thành thứ bánh đặt trên mâm trà ngày Tết.

  1. Người già ngồi bên bàn gỗ cổ, đọc một cuốn sách chép tay
    Thế kỷ XVII
    Thế kỷ XVII

    Món ăn đường xa

    Chè lam ban đầu là thứ mang theo khi đi đường dài mùa lạnh. Mật mía đặc, gừng già và nếp rang khiến bánh để được nhiều tháng mà vẫn ấm bụng — thời chưa có gì bảo quản được lâu, đó là một lợi thế lớn.

  2. Sân lò Thạch Xá lát gạch, khói bếp bốc lên từ những nồi đồng đặt trên bàn gỗ
    Năm 1912
    Năm 1912

    Lò bánh đầu tiên của gia đình

    Gia đình bắt đầu làm chè lam bán ở Thạch Xá, dưới chân chùa Tây Phương. Khách phần lớn là người đi lễ chùa mua về làm quà — cho tới giờ, quà biếu vẫn là lý do nhiều người tìm đến chè lam.

  3. Người phụ nữ lớn tuổi khuấy nồi mật đang sôi bên bếp củi
    1972 – 1986
    1972 – 1986

    Thời tem phiếu

    Đường và mật là thứ khó mua. Nhiều nhà trong làng bỏ nghề. Số còn lại chỉ làm vào dịp Tết, dành dụm từng ang nếp và vài củ gừng để đêm ba mươi vẫn có mẻ bánh trong nhà.

  4. Hai người trẻ ngồi cạnh nhau bên bàn gỗ, ghi chép và sắp những gói chè lam
    Hôm nay
    Hôm nay

    Thế hệ thứ ba

    Cách làm không đổi, chỉ khác ở chỗ bếp sạch hơn, bánh được đóng gói đúng quy chuẩn và bán thẳng tới khách qua website này. Gói vẫn là giấy dó buộc lạt giang — vừa đúng kiểu cũ, vừa không thêm một mẩu nhựa nào.

Người phụ nữ lớn tuổi ngồi bên nồi mật sôi trên bếp củi, khói bốc lên trong gian bếp cũ

Một mẻ chè lam

Lửa, mật và bàn tay

Mật mía thắng đặc trên bếp lửa, nhào cùng nếp cái hoa vàng rang phồng, gừng già đập dập và lạc bùi.

Mỗi miếng được cắt tay, gói giấy dó, buộc lạt giang. Không máy móc nào thay được đôi tay người thợ, nên mỗi ngày Lam Kể chỉ làm vài mẻ.

Xem các phong bánh
“Mỗi ngày chỉ vài mẻ, đủ để làm kỹ.”
Lam Kể
Những phong chè lam gói giấy dó buộc lạt giang trên bàn gỗ, bên ấm trà và đĩa gừng lạc

Đọc tiếp

Muốn biết thêm về người làm ra nó?

Đọc tiếp về gian bếp ở Thạch Xá, bốn nguyên liệu và sáu bước làm tay, hoặc chọn luôn một phong bánh để thử.

Đóng gói
Gói giấy dó, buộc lạt giang
Giao hàng
Toàn quốc
Thanh toán
Khi nhận hàng